Skip to main content

'बाजीराव' - ताडोबाचा नवा सम्राट आणि त्याचे अद्भूत साम्राज्य

​प्रकरण ५: 'बाजीराव' - ताडोबाचा नवा सम्राट आणि त्याचे अद्भूत साम्राज्य
​ताडोबाच्या घनदाट जंगलात 'वाघडोह'च्या युगाचा अंत झाल्यानंतर आणि 'सोनम'सारख्या वाघिणींनी आपापले अधिराज्य प्रस्थापित केल्यानंतर, तिथल्या राजकारणाला एक नवीन आणि तितकाच रोमांचक वळण मिळाले. मोहर्ली आणि पियूष परिसराच्या गादीवर आता एका नव्या आणि डॅशिंग नर वाघाने आपले वर्चस्व निर्माण केले होते. त्याचे नाव होते— 'बाजीराव' (Bajirao / T-57).
​ज्याप्रमाणे पेशव्यांच्या काळात बाजीरावाने आपल्या पराक्रमाने सर्वत्र आपले नाव गाजवले, अगदी तसेच ताडोबाच्या जंगलात या तरुण नर वाघाने आपल्या कर्तृत्वाने आणि रुबाबाने अवघ्या जंगलाला आपल्या मुठीत ठेवली. 'बाजीराव' हा दिसायला अत्यंत देखणा, मजबूत बांध्याचा आणि दिमाखदार चालणारा नर वाघ होता. विशेष म्हणजे, 'वाघडोह'प्रमाणे तो माणसांपासून किंवा गाड्यांपासून दूर पळत नसे. पर्यटकांच्या सफारी गाड्या समोर आल्यावर तो अतिशय बेफिकीरपणे, रस्त्याच्या मधोमध एखाद्या राजासारखा चालत असे. त्याच्या याच राजेशाही स्वभावामुळे तो वन्यजीव छायाचित्रकारांचा अत्यंत लाडका वाघ बनला होता. त्याच्या अंगावरील पट्टे आणि कॅमेऱ्यासमोर दिलेला तो संदर्भात्मक पोझ आजही ताडोबाच्या सफारी आठवणींमध्ये अजरामर आहे.
​बाजीरावने केवळ मोहर्लीपुरते स्वतःला मर्यादित न ठेवता, आपल्या ताकदीच्या जोरावर जंगलाचे मोठे क्षेत्र आपल्या अधिवासात आणले. त्याने अनेक प्रतिस्पर्धी वाघांना हुडकून लावले आणि ताडोबाचा निर्विवाद सम्राट म्हणून स्वतःची ओळख निर्माण केली. जंगलात राजा असण्याचा अर्थ असा होता की, दररोज नवीन आव्हानांचा सामना करावा लागणे. बाजीरावच्या आयुष्यातही असा काळ आला जेव्हा नवीन आणि तरुण वाघ त्याच्या हद्दीत शिरण्याचा प्रयत्न करू लागले. एकीकडे स्वतःचे साम्राज्य टिकवणे आणि दुसरीकडे आपल्या हद्दीचे रक्षण करणे, यासाठी त्याला अनेक रक्तरंजित लढाया लढाव्या लागल्या. त्याच्या पाठीवरील आणि तोंडावरील जुन्या जखमा त्याच्या या महापराक्रमी प्रवासाची साक्ष देत होत्या. तो फक्त लढत नव्हता, तर ताडोबाच्या पुढच्या पिढीला सुरक्षित भविष्य मिळवून देण्यासाठी स्वतःला झोकून देत होता.
​बाजीरावची ही कहाणी ताडोबाच्या लवचीक आणि अत्यंत गतिमान परिसंस्थेची साक्ष देते. एक राजा गेल्यावर जागा रिकामी राहत नाही, तर दुसरा शूर पराक्रमी योद्धा तिथे येऊन उभा राहतो, हे बाजीरावने सिद्ध केले.
​(अशी ही ताडोबाचा नवा बाजीराव सम्राट याच्या शौर्याची आणि रुबाबाची गाथा इथे पूर्ण होते.)
​पुढील अध्यायात आपण भेटणार आहोत एका नव्या जंगलात, आणखी एका थरारक आणि वेगळ्याच वाघाच्या महाप्रवासाशी!
​#TadobaNationalPark #BajiraoTiger #T57Tiger #TadobaAndhariTigerReserve #BigCatsOfIndia #TigerStories #WildlifeConservation #IndianWildlife #JungleTales #MarathiWriting #WildlifeLovers
Labels:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

'वॉकर' - ३००० किलोमीटरचा मुका प्रवासी आणि त्याचा अंत

प्रकरण १: 'वॉकर' - ३००० किलोमीटरचा मूक प्रवासी आणि वाळलेल्या मातीवरील पहिला इतिहास ​मध्यरात्रीची ती वेळ होती, जेव्हा निसर्ग स्वतःशीच काहीतरी कुजबुजत होता. यवतमाळच्या घनदाट जंगलातील हवेत पानांची सरसर, दूर कुठेतरी लांडग्यांची आव्हाळण्याची अनाकलनीय साद आणि चंद्राच्या प्रकाशात लपंडाव खेळणारी झाडांची सावली— असे एक गूढ वातावरण पसरले होते. हे होते टिपेश्वर वन्यजीव अभयारण्याचे (Tipeshwar Wildlife Sanctuary) अतिशय संवेदनक्षम आणि शांत कोपरे. याच जंगलाच्या कुशीत एका तरुण नर वाघाने आपल्या आयुष्यातील सर्वात मोठा, सर्वात धाडसी आणि अनपेक्षित निर्णय घेतला होता. ​तो नुकताच आपल्या आईच्या संरक्षणातून बाहेर पडला होता. त्याच्या शरीरावर अजूनही तरुण शिकारीची नवी, अफाट ऊर्जा होती आणि डोळ्यात एका पूर्णपणे नव्या साम्राज्याचे स्वप्न होते. पण टिपेश्वरचे हे लहानसारे अभयारण्य त्याच्या वाढत्या महत्त्वाकांक्षेसाठी, त्याच्या अथांग विस्तीर्ण अधिवासाच्या गरजेसाठी अत्यंत अपुरे पडत होते. त्याला स्वतःची स्वतंत्र हद्द हवी होती, स्वतःचे साम्राज्य हवे होते, जिथे त्याच्याशिवाय दुसरा कोणताही राजा असणार नाही....
Post a Comment
Read more

प्रकरण १०: 'जय' (Jai) - महाराष्ट्राचा आभाराचा राजा आणि विस्मयकारक महाप्रवासी

  प्रकरण १०: 'जय' (Jai) - महाराष्ट्राचा आभाराचा राजा आणि विस्मयकारक महाप्रवासी महाराष्ट्राच्या व्याघ्र संवर्धनामध्ये आणि विदर्भाच्या घनदाट जंगलांच्या इतिहासात काही नावे अशी सुवर्णअक्षरांनी कोरली गेली आहेत, जी केवळ एका प्राण्याचे अस्तित्व दर्शवत नाहीत तर संपूर्ण जंगलाचे वैभव मानली जातात. टिपेश्वरच्या 'वॉकर'ची अफाट पायपीट असो किंवा ताडोबाच्या 'वाघडोह'चा रुबाब असो, याच मालिकेत महाराष्ट्राच्या मातीत ज्या महाकाय नर वाघाने संपूर्ण देशाचे लक्ष वेधून घेतले होते, तो होता— 'जय' (Jai) . उमरेड-करांडहाळा वन्यजीव अभयारण्यापासून (Umred Karhandla Wildlife Sanctuary) सुरू झालेला 'जय'चा प्रवास आणि त्याचा अफाट रुबाब हा वन्यजीवप्रेमींसाठी आजही एका दंतकथेसारखा आहे. १. 'जय'चा राजेशाही जन्म आणि उमरेडमधील साम्राज्य जय हा सामान्य वाघ नव्हता; तो दिसायला अत्यंत भव्य, लांब शरीराचा आणि भारदस्त बांध्याचा नर वाघ होता. त्याच्या अंगावरील काळेभोर पट्टे आणि त्याच्या चालण्यातील तोरा एखाद्या सम्राटाला शोभेल असाच होता. जेव्हा त्याने उमरेड-करांडहाळा अभयारण्यात आपले पाऊल...
Post a Comment
Read more

प्रकरण ७: 'शिल्पा' (T-12) - ताडोबाची रणरागिणी आणि तिचा अदम्य साहस

प्रकरण ७: 'शिल्पा' (T-12) - ताडोबाची रणरागिणी आणि तिचा अदम्य साहस महाराष्ट्राच्या ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पाने (Tadoba-Andhari Tiger Reserve) भारताच्या वन्यजीव इतिहासाला अनेक दिग्गज, शूर आणि राजेशाही वाघ दिले आहेत. या सुवर्णमयी मालिकेत ज्या वाघिणीचे नाव आदराने आणि कौतुकाने घेतले जाते, ती होती— 'शिल्पा' (Shilpa / T-12). 'वाघडोह'च्या महाकाय साम्राज्याची पार्श्वभूमी असो, 'सोनम'चा जिद्दी संघर्ष असो वा 'बाजीराव'चा दिमाखदार रुबाब असो; ताडोबाच्या कोअर क्षेत्रातील पिसुरी, तेलिया आणि पांढरपावनी परिसरामध्ये एका वेगळ्याच धाडसाची आणि मातृत्वशक्तीची साक्ष देणारी ही वाघीण होती. तिची कहाणी म्हणजे केवळ एका प्राण्याचा प्रवास नव्हे, तर तो एका राजकन्या ते राणी बनण्यापर्यंतचा आणि तिथून पुढे एका झुंजार आईपर्यंतचा अंगावर काटा आणणारा प्रवास होता. १. जंगलात झालेली सुरुवात आणि वाघिणीचा जन्म शिल्पाचा जन्म ताडोबाच्या समृद्ध जंगलात एका अत्यंत सुरक्षित वातावरणात झाला. ती जेव्हा लहान बछडी होती, तेव्हापासूनच तिच्या हालचालींमध्ये एक वेगळीच चपळाई आणि हुशारी दिसून येत होती. इ...
Post a Comment
Read more